NHG bij inkomensverlies: wat als je hypotheek tijdelijk niet lukt?

Met NHG bij inkomensverlies heb je een belangrijk vangnet, maar het neemt je hypotheeklasten niet automatisch over. Raak je je baan kwijt, word je arbeidsongeschikt of daalt je inkomen om een andere reden? Dan is je geldverstrekker altijd het eerste aanspreekpunt. Door snel contact op te nemen, vergroot je de kans op een oplossing die past bij jouw situatie en die helpt om je woning te behouden.

NHG staat voor Nationale Hypotheek Garantie. Het is een borgstelling voor de geldverstrekker en biedt onder voorwaarden ondersteuning bij betalingsproblemen en een mogelijke restschuld. De regels en voorwaarden kunnen veranderen. Dit artikel gaat uit van de voorwaarden die in 2026 gelden.

Wat betekent NHG bij inkomensverlies als je hypotheek tijdelijk niet kunt betalen?

NHG is geen verzekering die iedere maand jouw hypotheek betaalt als je inkomen wegvalt. Ook bij NHG en werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, een scheiding of overlijden wordt niet automatisch een bedrag aan jou uitgekeerd. Wel kan NHG ruimte bieden om een tijdelijke moeilijke periode op te vangen of om een restschuld te behandelen als verkoop van je woning noodzakelijk blijkt.

Een betalingsachterstand ontstaat als je een hypotheektermijn niet volledig of niet op tijd betaalt. Wacht niet tot je meerdere termijnen mist. Neem juist contact op zodra je ziet dat je inkomen daalt of dat je volgende betaling niet gaat lukken. De geldverstrekker beoordeelt hoeveel je nog kunt betalen en welke oplossing verantwoord is.

Bij een hypotheek met NHG kan de geldverstrekker onder voorwaarden gebruikmaken van de Woonlastenfaciliteit. Daarbij kun je bijvoorbeeld tijdelijk een rente- of aflossingspauze afspreken. Dit is geen kwijtschelding van je maandlasten. De achterstand die daarna ontstaat, moet je later volgens de gemaakte afspraken terugbetalen.

In 2026 kan de Woonlastenfaciliteit maximaal 9% van de oorspronkelijke hoofdsom van je NHG-lening bedragen. Welke ruimte er in jouw geval is, hangt af van je hypotheek, je draagkracht en de afspraken met de geldverstrekker. NHG noemt ook hulp zoals budgetcoaching en jobcoaching als mogelijke ondersteuning om woningbehoud haalbaar te maken.

Welke stappen zet je bij een dreigende betalingsachterstand?

Een hypotheek tijdelijk niet betalen is een serieus probleem, maar snel handelen maakt vaak verschil. Open brieven en e-mails van je geldverstrekker altijd direct. Daarin kunnen belangrijke termijnen en voorstellen staan. Probeer het probleem niet alleen op te lossen door andere rekeningen of leningen aan te gaan.

• Neem direct contact op met je geldverstrekker. Doe dit liefst vóór de eerste gemiste termijn. Leg uit waardoor je inkomen daalt en vraag naar een betalingsregeling, tijdelijk aangepaste afspraken of een rente- of aflossingspauze. Vraag bij NHG expliciet naar de mogelijkheden van de Woonlastenfaciliteit.
• Breng je financiële situatie volledig in kaart. Noteer je inkomen, spaargeld, vaste woonlasten, andere schulden en noodzakelijke uitgaven. Zet ook op papier hoe lang je verwacht dat de inkomensdaling duurt. Dit overzicht helpt om een regeling te maken die je werkelijk kunt nakomen.
• Leg alle afspraken schriftelijk vast. Dat voorkomt misverstanden. Het kan ook belangrijk zijn voor de hypotheekrenteaftrek. Bij een annuïtaire of lineaire hypotheek die in of na 2013 is afgesloten, kan een aflossingsachterstand fiscale gevolgen hebben. Bij aantoonbaar geldgebrek is soms een nieuw aflossingsschema mogelijk. Controleer je situatie bij de Belastingdienst.
• Vraag op tijd hulp als er meer schulden zijn. Je kunt een onafhankelijke hypotheekadviseur, budgetcoach of de gemeentelijke schuldhulpverlening inschakelen. Na een melding hoort je in beginsel binnen vier weken welke hulp je kunt verwachten. Bij een bedreigende situatie, zoals dreigend verlies van je woning, moet de gemeente binnen drie dagen hulp starten.
• Neem geen onomkeerbare beslissingen zonder advies. Verkoop je woning niet overhaast, zeg geen verzekering zomaar op en sluit geen dure lening af om tijdelijke tekorten te vullen. Bespreek eerst wat de gevolgen zijn.

Ook zonder NHG moet een hypotheekaanbieder zorgvuldig omgaan met betalingsproblemen hypotheek. De aanbieder moet zich inspannen om mee te denken en kan maatwerk bieden. Een oplossing is nooit gegarandeerd, maar afwachten maakt de mogelijkheden meestal kleiner.

Wanneer kan NHG helpen bij een restschuld na verkoop van je woning?

Een restschuld ontstaat als de verkoopopbrengst van je woning lager is dan de hypotheekschuld plus de kosten van verkoop. Met NHG kan die restschuld onder voorwaarden worden kwijtgescholden. Dat betekent dat NHG de schuld na beoordeling kan laten vervallen. Dit is geen automatisch recht en ook geen belofte vooraf.

NHG kijkt onder meer naar de oorzaak van de betalingsproblemen. Het moet duidelijk zijn dat je inkomen en vermogen niet voldoende waren om de NHG-lening te blijven betalen. Een oorzaak buiten jouw schuld, zoals niet-verwijtbare werkloosheid of arbeidsongeschiktheid, kan meewegen. Werkloosheid, een relatiebreuk, arbeidsongeschiktheid of overlijden leidt echter niet vanzelf tot kwijtschelding.

Daarnaast beoordeelt NHG of je hebt meegewerkt om het verlies zo klein mogelijk te houden. Dat betekent bijvoorbeeld dat je zo veel mogelijk aan je betalingsverplichtingen blijft voldoen, je woning goed onderhoudt en probeert voor een passende, zo hoog mogelijke prijs te verkopen. NHG noemt verkoop via een makelaar en het vooraf voorleggen van een bod aan de geldverstrekker als voorbeelden van zorgvuldig handelen.

De term gedwongen verkoop woning verdient extra uitleg. Niet iedere verkoop door financiële zorgen is een formele gedwongen verkoop. Bij een gedwongen verkoop, ook wel executieverkoop, verkoopt de geldverstrekker de woning omdat de betalingsproblemen te ver zijn opgelopen. Dit is een laatste redmiddel. Een onderhandse verkoop via een makelaar kan vaak beter zijn voor de verkoopprijs en daarmee voor de omvang van een mogelijke restschuld NHG.

Laat je een executieverkoop ontstaan doordat je niets doet, dan kan NHG oordelen dat je onvoldoende hebt gedaan om de schade te beperken. Kwijtschelding ligt dan minder voor de hand. Ook verwijtbare werkloosheid, nieuwe vrijwillig aangegane schulden die je hypotheek onbetaalbaar maken, of verkoop terwijl een ex-partner de lening zelfstandig kan dragen, kunnen reden zijn om niet kwijt te schelden. Als NHG niet kwijtscheldt, blijft de restschuld verschuldigd en moeten afspraken over terugbetaling worden gemaakt.

Is NHG hetzelfde als een woonlastenverzekering?

Nee. NHG en een woonlastenverzekering hebben een ander doel. NHG is een borgstelling bij je hypotheek. Die kan helpen bij tijdelijke betalingsproblemen en mogelijk bij een restschuld na noodzakelijke verkoop. Een woonlastenverzekering is een aparte, vrijwillige verzekering die onder voorwaarden tijdelijk maandelijks kan uitkeren als je arbeidsongeschikt of onvrijwillig werkloos wordt.

Met een woonlastenverzekering kun je dus mogelijk een deel van je hypotheeklasten blijven betalen. Of je een uitkering krijgt, hangt volledig af van je polis. Controleer daarom vooraf en bij een claim wat precies is verzekerd. Let vooral op de definitie van arbeidsongeschiktheid, medische uitsluitingen, de wachttijd of eigenrisicoperiode, voorwaarden bij werkloosheid, het verzekerde maandbedrag en de maximale uitkeringsduur.

Zo'n verzekering is niet verplicht en past niet automatisch bij iedereen. Kijk ook naar je spaargeld, het inkomen van je partner, regelingen via je werkgever, een arbeidsongeschiktheidsverzekering en sociale zekerheid. Zie een woonlastenverzekering niet als vervanging van een financiële buffer of van tijdig contact met je geldverstrekker.

Wat kun je vooraf regelen om betalingsproblemen rond je hypotheek te beperken?

De beste voorbereiding begint voordat je betalingsproblemen krijgt. Maak bij het kopen van een woning, een renteherziening of een inkomensverandering een eerlijke stresstest. Reken uit wat er gebeurt als één inkomen tijdelijk wegvalt, als je relatie verandert of als je rente later hoger wordt. De AFM adviseert ook te bekijken of je woonlasten betaalbaar blijven bij een rente die 1% tot 2% hoger ligt.

Bouw daarnaast een buffer op voor onverwachte uitgaven en tijdelijke inkomensdaling. Er bestaat geen wettelijk bedrag dat voor iedereen voldoende is. Hoeveel reserve passend is, hangt af van je huishoudsituatie, baanzekerheid, maandlasten en andere verplichtingen. Kijk niet alleen naar de hypotheek, maar ook naar energie, verzekeringen, onderhoud, belastingen en eventuele leningen.

Controleer jaarlijks of je hypotheek en verzekeringen nog passen bij je leven. Dat is extra belangrijk na een nieuw contract, minder uren werken, gezinsuitbreiding, scheiding of ziekte. Bij een structurele inkomensdaling kun je naast je geldverstrekker ook een onafhankelijk adviseur of de gemeente inschakelen.

Wat is de belangrijkste conclusie over NHG bij inkomensverlies?

NHG bij inkomensverlies geeft geen automatische betaling van je hypotheek, maar kan wel een belangrijk vangnet zijn. Bij een dreigende NHG betalingsachterstand is vroeg contact met de geldverstrekker de belangrijkste stap. Samen kun je onderzoeken of een betalingsregeling, tijdelijk aangepaste afspraken, inzet van eigen middelen of in sommige gevallen verkoop van de woning nodig is.

Moet je woning uiteindelijk verkocht worden en blijft er een restschuld over, dan kan NHG die onder voorwaarden kwijtschelden. Jouw persoonlijke situatie, de oorzaak van de problemen en je medewerking wegen daarbij zwaar. Lees voor de actuele voorwaarden in 2026 de Voorwaarden & Normen op NHG.nl en raadpleeg bij fiscale vragen de Belastingdienst. Dit artikel is algemene informatie; jouw hypotheekvoorwaarden en persoonlijke situatie zijn altijd bepalend.